Beroepsziekte en de arbeidsrechtelijke omkeringsregel, geen vermoeden bij een te onzeker verband (Lansink/Ritsma)

Kern: Het vermoeden dat gezondheidsschade van een werknemer is veroorzaakt door de arbeidsomstandigheden, dat ontstaat als de werknemer aantoont dat hij is blootgesteld aan gevaarlijke omstandigheden en dat zijn klachten daardoor kunnen zijn veroorzaakt terwijl de werkgever zijn zorgplicht van art. 7:658 lid 1 BW heeft geschonden, geldt niet als het verband tussen de gezondheidsschade en de arbeidsomstandigheden te onzeker of te onbepaald is.

De zaak

De werknemer werkte van 1976 tot 2000 als onderhoudsschilder bij een schildersbedrijf en daarvoor als vrachtwagenchauffeur en als schilder bij andere bedrijven. In 2000 werden bij hem een tumor in het nierbekken en een tumor in de longen vastgesteld. Hij overleed in 2001. Zijn weduwe en dochter vorderden schadevergoeding van de werkgever op grond van art. 7:658 BW. Zij stelden dat hij tijdens zijn dienstverband met verven, houtrotmiddelen en afbijtmiddelen had gewerkt die kankerverwekkende stoffen bevatten, en dat de werkgever geen beschermende maatregelen had getroffen.

Door de kantonrechter benoemde deskundigen rapporteerden dat schilders ongeveer 20 procent meer kans hebben op blaaskanker en 20 tot 50 procent meer kans op longkanker, wat betekent dat ongeveer 17 procent van de blaaskankergevallen bij schilders vermijdbaar zou zijn. Welke stoffen precies verantwoordelijk waren, was niet duidelijk. De kantonrechter wees de vorderingen af omdat de kans op een oorzakelijk verband te klein was. Het hof wees de vorderingen alsnog toe: het vond dat voor de bewijsregel geen ondergrens geldt voor de grootte van de kans, dat de werkgever zijn zorgplicht had geschonden en dat de werkgever het tegenbewijs niet had geleverd. De werkgever ging in cassatie.