Transitievergoeding berekenen: formule, maximum en uitzonderingen

In het kort: Bij ontslag op uw initiatief heeft de werknemer vanaf de eerste werkdag recht op een transitievergoeding van een derde bruto maandloon per dienstjaar, naar evenredigheid over de resterende maanden (art. 7:673 lid 2 BW). Tot het loon rekent u het bruto maandsalaris plus vakantiebijslag, vaste eindejaarsuitkering en het gemiddelde van variabele looncomponenten. De vergoeding is gemaximeerd op een jaarlijks vastgesteld bedrag, of op een jaarsalaris als dat hoger is. U bent niets verschuldigd bij ernstig verwijtbaar handelen van de werknemer, bij pensioenontslag en als de werknemer zelf opzegt. Vanaf een maand na de einddatum loopt wettelijke rente.

Waar gaat het om

De transitievergoeding is de wettelijke ontslagvergoeding bij elke beëindiging die van u uitgaat: opzegging na toestemming van UWV, ontbinding door de kantonrechter (de rechter die over arbeidszaken gaat), het niet verlengen van een tijdelijk contract en, in de praktijk, als uitgangspunt bij een vaststellingsovereenkomst. Te weinig betalen levert een procedure op met rente en kosten, te veel betalen is weggegooid geld.

Wat zegt de wet

Wanneer verschuldigd (art. 7:673 lid 1 BW). Als de arbeidsovereenkomst door u is opgezegd, op uw verzoek is ontbonden, of na afloop van een tijdelijk contract op uw initiatief niet is voortgezet (sub a). Zegt de werknemer zelf op of verzoekt hij ontbinding, dan alleen als dat het gevolg is van uw ernstig verwijtbaar handelen (sub b). Bij een vaststellingsovereenkomst bestaat geen wettelijk recht, maar de werknemer zet de vergoeding als minimum in, zie een vaststellingsovereenkomst opstellen.

De formule (art. 7:673 lid 2 BW). Voor elk jaar dat de arbeidsovereenkomst heeft geduurd bedraagt de vergoeding een derde van het loon per maand, en een evenredig deel daarvan over de periode korter dan een jaar. Er geldt geen drempel van twee jaar en geen verhoging voor lange dienstverbanden of oudere werknemers. Het maximum is het wettelijke bedrag dat jaarlijks per 1 januari wordt aangepast (in de geconsolideerde wettekst van 2026 staat € 102.000,00), of het loon over twaalf maanden als dat hoger is (lid 2 en 3). Het bedrag dat geldt op de einddatum is bepalend.

Welk loon telt mee. Dat is uitgewerkt in het Besluit loonbegrip vergoeding aanzegtermijn en transitievergoeding (lid 10). Mee tellen: het bruto maandsalaris, de vakantiebijslag en een vaste eindejaarsuitkering (per maand een twaalfde deel), de gemiddelde overwerkvergoeding en ploegentoeslag over de laatste twaalf maanden, en het gemiddelde van bonussen, winstuitkeringen en variabele eindejaarsuitkeringen over de laatste drie jaar. Pensioenbijdragen, leaseauto en onkostenvergoedingen tellen niet mee.

Welke diensttijd telt mee (art. 7:673 lid 4 BW). Opvolgende contracten met tussenpozen van ten hoogste zes maanden telt u op (sub b), ook bij opvolgend werkgeverschap, bijvoorbeeld na een uitzendperiode voor hetzelfde werk. Maanden vóór de achttiende verjaardag met ten hoogste twaalf uur per week blijven buiten beschouwing (sub a). Eerder betaalde transitievergoeding over diezelfde periode trekt u af (lid 5).

Geen vergoeding (art. 7:673 lid 7 BW). Niet verschuldigd bij ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van de werknemer (sub c), bij ontslag wegens het bereiken van de AOW- of pensioenleeftijd (sub b) en bij de minderjarige met een kleine baan (sub a). Bij ernstige verwijtbaarheid kan de kantonrechter toch een deel toekennen als niets toekennen onaanvaardbaar zou zijn (lid 8). Een ontslag op staande voet is niet automatisch ernstig verwijtbaar, dat is een zwaardere toets.

Aftrek van kosten (art. 7:673 lid 6 BW). Onder voorwaarden mag u transitiekosten (outplacement, scholing gericht op ander werk, een langere opzegtermijn met vrijstelling) en inzetbaarheidskosten in mindering brengen. In de regel moet de werknemer vooraf schriftelijk met de aftrek hebben ingestemd.

Deeltijdontslag. Bij een gedwongen, substantiële (ten minste twintig procent) en structurele urenvermindering, bijvoorbeeld door blijvende gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid, bestaat recht op een gedeeltelijke transitievergoeding naar rato (HR 14 september 2018, Kolom, bevestigd in HR 21 februari 2020, Victoria).

Compensatie en termijnen. Na ontslag wegens langdurige arbeidsongeschiktheid compenseert UWV de betaalde vergoeding (art. 7:673e BW), zie ontslag na twee jaar ziekte. Bij onaanvaardbare gevolgen voor de bedrijfsvoering mag u in termijnen betalen, bij faillissement of surseance vervalt de verplichting (art. 7:673c BW).

Rente en vervaltermijn (art. 7:686a BW). Wettelijke rente loopt vanaf een maand na de einddatum (lid 1). De werknemer moet binnen drie maanden na de einddatum een verzoekschrift indienen, anders vervalt zijn aanspraak (lid 4 sub b).

Zo pakt u het aan

1. Bepaal de einddatum en de totale duur van het dienstverband, inclusief voorafgaande contracten met een tussenpoos van ten hoogste zes maanden en periodes bij een opvolgend werkgever.
2. Bereken het bruto maandloon volgens het loonbegrip: maandsalaris, een twaalfde van vakantiebijslag en vaste eindejaarsuitkering, en de gemiddelden van overwerk en ploegentoeslag (twaalf maanden) en bonussen (drie jaar).
3. Pas de formule toe en toets aan het maximum dat op de einddatum geldt.
4. Controleer de uitzonderingen: AOW-leeftijd, ernstige verwijtbaarheid, eigen opzegging.
5. Breng aftrekbare kosten in mindering als de werknemer daar schriftelijk mee heeft ingestemd.
6. Betaal uiterlijk een maand na de einddatum en specificeer de berekening op de eindafrekening. Vraag bij ontslag na langdurige ziekte tijdig compensatie aan bij UWV.

Rekenvoorbeeld

Dienstverband 7 jaar en 5 maanden, bruto maandsalaris € 3.500,00, 8 procent vakantiebijslag, geen bonus of toeslagen.

Veelgemaakte fouten

• Alleen het kale maandsalaris nemen, waardoor u structureel te weinig betaalt en rente en een procedure riskeert.
• Voorafgaande tijdelijke contracten of een uitzendperiode vergeten, waardoor de diensttijd te kort uitvalt.
• Na een ontslag op staande voet aannemen dat geen transitievergoeding verschuldigd is, terwijl de rechter apart toetst op ernstige verwijtbaarheid.
• Outplacementkosten verrekenen zonder voorafgaande schriftelijke instemming, zodat de aftrek niet standhoudt.
• Het maximum toepassen dat gold toen het ontslagtraject begon in plaats van het maximum op de einddatum.

Wanneer schakelt u een advocaat in

• De werknemer claimt naast de transitievergoeding een billijke vergoeding wegens ernstig verwijtbaar handelen.
• U wilt de transitievergoeding weigeren wegens ernstig verwijtbaar handelen van de werknemer en dat standpunt in een procedure verdedigen.
• De diensttijd is betwist door opvolgend werkgeverschap, een overgang van onderneming of een lange reeks contracten.

In deze gevallen schakelt u de advocaten van DHKV Advocaten in, via de knop in het portaal.

Wettelijke basis

• art. 7:673 lid 1 BW: wanneer de transitievergoeding verschuldigd is.
• art. 7:673 lid 2 en 3 BW: de formule en het jaarlijks aangepaste maximum.
• art. 7:673 lid 4 en 5 BW: samentelling van diensttijd en aftrek van eerder betaalde vergoeding.
• art. 7:673 lid 6 BW: aftrek van transitie- en inzetbaarheidskosten.
• art. 7:673 lid 7 en 8 BW: uitzonderingen en hardheidsclausule.
• art. 7:673 lid 10 BW: grondslag van het Besluit loonbegrip.
• art. 7:673c BW: geen vergoeding bij faillissement, betaling in termijnen.
• art. 7:673e BW: compensatie door UWV na langdurige arbeidsongeschiktheid.
• art. 7:686a lid 1 en lid 4 sub b BW: wettelijke rente vanaf een maand na de einddatum en vervaltermijn van drie maanden.
• HR 14 september 2018, ECLI:NL:HR:2018:1617 (Kolom): gedeeltelijke transitievergoeding bij gedwongen vermindering van de arbeidsduur met ten minste twintig procent.
• HR 21 februari 2020, ECLI:NL:HR:2020:283 (Victoria): geen gedeeltelijke ontbinding, wel gedeeltelijke transitievergoeding bij gedeeltelijke beëindiging langs andere weg.